ISSN: 1305-3876
Dil: Türkçe
Hakkında: Özel sayılar şeklinde yayınlanır.
|
|
|
Hipofosfatemik Acil Koşullar
Dr. Rıfat EMRALa
aEndokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, ANKARA
Hastanede yatan hastaların %5-10’unda düşük serum fosfat konsantrasyonu (2.5 mg/dl) mevcuttur. Daha az bir kısmında ise semptom da yaratabilecek ciddi hipofosfatemi saptanabilir (<1 mg/dl). Hipofosfatemiye neden olabilecek başlıca mekanizmalar içinde, fosfatın hücre dışı kompartmandan hücre içine kayışı, fosfatın bağırsaktan emiliminde azalma ve fosfatın idrarla atılımında artış yer almaktadır. Hipofosfateminin tanısı sıklıkla hikayeden anlaşılır. Bununla birlikte tanı belirgin değilse, idrar fosfat atılımının ölçülmesi de tanıda yardımcı olabilir. Eğer böbrekler normal çalışıyor ve fosfat kaybına normal cevap veriyorlarsa, günlük fosfat ekskresyonu 100 mg’ın altında ve fraksiyonel fosfat ekskresyonu da yüzde %5’in altındadır (normal değer %5-20 arasında değişir). Bu durumda hipofosfateminin ayırıcı tanısına, fosfatın hücrelerce artmış alımı ve bağırsaklardan azalmış emilimi girer. İdrar fosfat ekskresyonunun günlük 100 mg ve üzerinde olması ya da fraksiyonel fosfat ekskresyonunun %5 üzerinde olması, böbrekler yoluyla fosfat kaybı olduğunu gösterir. Bu durum genelde ya hiperparatiroidizmi ya da renal tubular defektleri işaret eder. Hipofosfatemi semptomları, plazma fosfat konsantrasyonu 2 mg/dl altına inmedikçe nadiren görülmektedir. Bunun ötesinde, rabdomiyoliz gibi ciddi semptomlar plazma fosfat konsantrasyonu 1 mg/dl altına düşmedikçe görülmez. Bu nedenlerle, hipofosfatemik hastaların çoğu tedaviye ihtiyaç göstermezler. Fosfat suplementasyonu, semptomatik hastalarda ya da kronik fosfat kaybıyla giden renal tubular defektlerde endikedir. Bölünmüş dozlarda günlük 2.5-3.5 gram (80-110 mmol) oral fosfat replasmanı tercih edilmektedir. Semptomatik hastalarda intravenöz tedavi gerekiyorsa, 2.5 mg/kg (vücut ağırlığı başına 0.08 mmol/kg) dozunu geçmemek ve infüzyonu 6 saatten uzun bir zamanda vermek gerekir. Plazma fosfat konsantrasyonuna her 6 saatte bir bakılmalıdır ve fosfat düzeyleri 2-2.5 mg/dl (0.64-0.80 mmol/L) düzeyine ulaştığında oral replasman tedavisine geçilmelidir.Anahtar Kelimeler: Fosfat, hipofosfatemiTurkiye Klinikleri J Surg Med Sci 2006, 2(7):64-67
|
|
|
|
|
